Fizia wiecznie żywa

Zapewniam, że warto trafić na Manię – jej uśmiech może polepszyć nastrój na resztę dnia, jakkolwiek banalnie to brzmi. Jestem nim obdarzona, gdy tylko wchodzę do butiku, zupełnie jak gdybym była dawno nie widzianą najserdeczniejszą przyjaciółką. A przecież w ogóle się nie znamy… jeszcze! Gdy w końcu siadamy w witrynie sklepu, na Chmielnej, gdzie co chwila witają ją znajomi, a lokalny natchniony ekscentryk składa hołdy „swojemu cudowi” – jak ją nazywa – czas mija niepostrzeżenie. Rozmawiamy, znajdując co chwila wspólne tematy – a to Jarocin, a to zauroczenie Skandynawią, niechęć do autorytaryzmu… Siedząc obok różowowłosej, bezpośredniej i naturalnie szczerej Mani, nie mogę się oprzeć wrażeniu, że Pippi Langstrump – czyli po polsku Fizia Pończoszanka – rozpoznałaby w niej pokrewną duszę.

Astrid Lindgren stworzyła postać kpiącej z dorosłych autorytetów, samodzielnej indywidualistki, by zabawić swoją małą córkę Karin, gdy ta chorowała i musiała zostać w łóżku. Pomysł Mani Strzeleckiej, by szyć i sprzedawać ubrania wyniknął także z potrzeby podyktowanej chęcią ulżenia choremu dziecku. Jej synek Kaj urodził się z ostrą alergią skórną – atopowym zapaleniem skóry. Cierpiący na to schorzenie muszą ograniczyć kontakt z tkaninami wełnianymi oraz syntetycznymi. – Gdy ja byłam dzieckiem, alergia należała jeszcze do rzadkości – stwierdza. – Nie wiem, dlaczego akurat Kaja musiało to spotkać. Będąc w ciąży, odżywiałam się bardzo zdrowo, wcześniej zresztą też. Nie jadłam mięsa – od lat jestem wegetarianką – nie piłam mleka, nie lubię go…

Siedząc z nim cały czas w domu, Mania zaczęła wymyślać ubranka, a potem je malować. – Robiłam już wcześniej koszulki dla siebie, bo zawsze byłam strasznym chudzielcem a nie było fajnych ubrań dla punkowych dziewczyn – opowiada. – Malowałam na nich wzory pędzelkiem i wszystkie znajome chciały, żeby dla nich też jakieś zrobić.

To były czasy, kiedy w Polsce musieliśmy sami tworzyć ubrania, w których chcieliśmy chodzić. Farbowaliśmy, malowaliśmy, sami robiliśmy prasowanki, przerabialiśmy ciuchy z Zachodu. – Teraz wszystko jest dla nastolatków takie proste – mówi Mania. – Jednego dnia możesz być punkiem, drugiego hiphopowcem, a kolejnego hipisem. Wystarczy pójść do sklepu. Oczywiście, jeśli ma się na to pieniądze.

Punk`s Not Dead

Projekty od początku miały stylistyczne zacięcie punkowe. Miłość do tej subkultury przyszła w pierwszej klasie liceum plastycznego wraz z uczuciem dla chłopaka, który do niej należał. Gdy po raz pierwszy zobaczyła grupkę punków w tramwaju, patrzyła na nich urzeczona oryginalnym wyglądem: – Byli tacy piękni! Jeden z nich podszedł do mnie i poprosił o gryza z mojej kanapki, którą akurat jadłam – wspomina. Takie były początki, a kontynuacja to półroczny wariacki pobyt w europejskiej punkowej mekce – mieszkanie we wspaniałym, za każdym zakrętem zaskakującym Berlinie w wagonach kolejowych stojących między Murem Berlińskim a Sprewą – oraz śpiewanie w kapeli Starzy Singers.

Studiowała grafikę na warszawskiej ASP, więc nie narzekała na brak artystycznej weny. Zawsze chciała zostać wielką malarką, ale – co do czego się zgodziłyśmy – w życiu nigdy nie dostajemy tego, na czym nam najbardziej zależy, ale to, co wcale nie znajduje się na liście naszych priorytetów. – Nie da się malować, kiedy trzeba zająć się dziećmi. Oprócz Kaja mam teraz również dwuletnią Jagnę. Na sztuce trzeba się skupić, trzeba mieć dla niej czas na wyłączność. Musiałam też zarzucić śpiewanie w zespole.

Dzieci oznaczają wyrzeczenia, ale pewne stare projekty da się czasem zrealizować. Mania zawsze marzyła o podróży do Norwegii. Przez dwa lata uczyła się nawet języka, ale przez długi czas nie udało się jej tam pojechać – było dokładnie tak, jak z marzeniem o karierze malarskiej. W końcu jednak dopięła swego, choć później, niż planowała. Przejechała Norwegię na rowerze.

Dla siebie stworzeni

Wolny duch Mani rozkwitał pod opiekuńczymi skrzydłami niekonwencjonalnej mamy: – Zawsze była bardzo wyluzowana. Kiedy jej koleżanki zaplatały córkom włosy i robiły inne grzeczne fryzury, moja mama sama mi je obcinała. Kiedyś wycięła mi nawet irokeza, tak jej jakoś wyszło – mówi. Uważa, że upodobanie do jednego z jej ulubionych motywów dekoracyjnych – wizerunku Matki Boskiej – wzięło się z dziecięcej obserwacji pracy mamy nad malowaniem gipsowych figurek świętej osoby. W latach kryzysu i w stanie wojennym było to zajęcie gwarantujące pewien stały przychód. – Na stole stały całe zastępy Matek Boskich – przypomina sobie Mania. – Gdy którejś odłamała się ręka, dostawałam ją do zabawy i mogłam pomalować tak, jak chciałam.

Gdy Xawery Żuławski szukał aktorki do roli Mani w swoim debiutanckim „Chaosie” (ten znakomity film udało mu się w końcu ukończyć po pięciu latach przygotowań i realizacji i pokazać w 2006 roku w Gdyni, gdzie otrzymał nagrodę za najlepszy pierwszy film), na jednym z punkowych koncertów wpadła mu w oko dziewczyna z kolorowymi włosami. Udało mu się ją poznać przez wspólnych znajomych. Zbieżność imion wymyślonej bohaterki i jej przyszłej odtwórczyni była… przypadkowa? – Wierzę w to, że musieliśmy się spotkać, że było to nam pisane – twierdzi Mania, która rewelacyjnie zagrała bezpretensjonalną i silną dziewczynę – z jednej strony jeszcze puste naczynie, które życie dopiero wypełni, z drugiej świadomą swego ekscentrycznego uroku młodą kobietę.

Przez cały okres pracy nad filmem zachowywali się z Xawerym bardzo profesjonalnie – nie było mowy o żadnym flircie. Uczucie wybuchło po zakończeniu zdjęć. Teraz, mieszkając już z dwójką dzieci, nadal bardzo się kochają. Obowiązki domowego kucharza wziął na siebie Xawery, Mani gotowanie nie wychodzi. Może dlatego, że nie znajduje w nim absolutnie nic interesującego…

Mania to prawdziwe ekranowe zwierzę – aktorski diament, który nie potrzebuje szlifowania. – Bardzo lubię grać – przyznaje projektantka. – W ogóle nie odczuwam tremy. Tyle razy stawałam na scenie przed publicznością, którą musiałam jakoś zainteresować.
Strzelecką zobaczyliśmy także w kolejnej fabule Xawerego Żuławskiego, „Wojnie polsko-ruskiej” (Srebrne Lwy w Gdyni). Rewelacyjnie wcieliła się tam w Andżelę Kosz. Nie wie, czy jeszcze u niego zagra: – Chciałabym, ale nie śmiem mu tego proponować – śmieje się.

Mania jest fair

W sklepie Luka Bandita nie znajdziemy ani jednej rzeczy nie będącej produktem fair trade – sprawiedliwego handlu. Żaden podkoszulek, sukienka ani buty nie zostały wyprodukowane w Chinach ani innym kraju, w którym nie szanuje się praw pracownika. Zapewniają o tym certyfikaty marek, które możemy kupić na Chmielnej 2 – m.in. tak kultowych, jak Hell Bunny – produkująca świetne sukienki punkowe i w stylu pin up – czy Lola Ramona. To duńska firma, wytwarzająca w małej rodzinnej fabryce znakomite i bardzo wygodne buty. Króluje rockabilly, ale główna projektantka Christina Hanquist inspiruje się także bieżącymi trendami.
Klientki znajdą tu przede wszystkim tiszerty, spodnie, spódnice, sukienki i futerka projektu Mani Strzeleckiej, ozdobione jej grafikami lub innych autorów – chciałoby się mieć je wszystkie. Wybór jest naprawdę trudny. Trzeba się na to przygotować, przekraczając gościnne progi sklepu.